Breng jouw ideale kandidaat in kaart met een persona.

29 januari 2019

Nicol Tadema

Algemeen directeur

Arbeidscommunicatie


Voordat je ook maar 1 letter op papier zet, moet je natuurlijk eerst weten voor wie je jouw vacaturetekst schrijft. Je moet in kaart brengen wie jouw ideale kandidaat is. Ofwel, jouw persona creëren. Zo breng je de ideale kandidaat letterlijk in beeld en komt hij (of zij natuurlijk) tot leven.

Waarom is een persona nu zo handig? Omdat het je helpt om op het lijf geschreven content te creëren. Of het nu gaat om een vacaturetekst, webtekst of een InMail. En omdat een persona de behoefte voor alle betrokkenen helder in beeld brengt, met gemeenschappelijke taal als resultaat. En dus uniformiteit.

Wat is een persona?

Een candidate persona (of ijkpersoon) is een zeer gedetailleerde omschrijving van jouw arbeidsmarktdoelgroep. Of eigenlijk geef je jouw ideale kandidaat een gezicht én een naam, zodat je weet tot wie je je richt. Het is een feitelijke en beeldende omschrijving van je arbeidsmarktdoelgroep. Een arbeidsmarktdoelgroep heeft vaak meerdere persona, typologieën en karakters van de doelgroep die je op het oog hebt.

Zo creëer je een persona

Ben je er nog? Of schrikt de gedachte aan het creëren van een persona je af? Da’s niet nodig, een persona creëren is echt niet ingewikkeld.

Stap 1: zorg voor een goede briefing

Ga je voor een wervingscampagne, benader dan alle betrokkenen en ga met elkaar brainstormen. Sta je voor de uitdaging om een vacaturetekst te schrijven? Plan een vacature-intake met de hiring-manager en een collega die dezelfde functie nu al vervult. In alle gevallen zorg je dat je inzicht krijgt in basisinformatie zoals de:

  • benodigde soft- en hardskills: wat is écht nodig om de functie te vervullen?
  • gewenste persoonlijkheid: is de droomkandidaat een extraverte kartrekker of een stille kracht? Een pionier of een meeloper?
  • werkplek: wat is de huidige sector, de huidige organisatie én de huidige functie waarin de ideale kandidaat werkt?

Stap 2: verdiep je verder in je doelgroep

Om het beeld van je persona nog scherper te stellen, is verdieping aan te raden. Dit kan je zo diepgaand maken als je zelf nodig vindt. Om je enige ideeën te geven:

  • achterhaal de beweegmotieven. Wat brengt je ideale kandidaat in beweging? Hiervoor kan je in gesprek gaan met mensen die nu eenzelfde functie vervullen in je bedrijf. Of je raadpleegt betaalde tools zoals de VacatureVerbeteraar of het Doelgroependashboard.
  • zorg dat je weet waarom de ideale kandidaat kiest voor een baan, maar ook: wat ervaart hij als onprettig in bijvoorbeeld zijn huidige baan?
  • doe onderzoek naar zoekwoorden. Welke zoekwoorden tikt de ideale kandidaat in als hij zoekt bij Google of Indeed? Handig in gebruik hierbij is Google Trends.
  • achterhaal de mogelijke woonplaats. Dit kan door de optelsom te maken van de standplaats en de reisbereidheid van de kandidaat.
  • ga na of jouw arbeidsmarktdoelgroep (hoofdzakelijk) man of vrouw Data zoals die van het Doelgroependashboard brengen dit snel voor je in beeld. Om je een voorbeeld te geven: 98% van de loodgieters is man en 91% van de secretaresses is vrouw.
  • achterhaal de leeftijd: hoe jong of oud is jouw arbeidsmarktdoelgroep?
  • ontdek zijn/haar doelen en uitdagingen: wat zijn die, op persoonlijk en professioneel vlak?

Stap 3: breng je persona in beeld

Nu komt het leukste: alle achterhaalde informatie en data zet je om in beeld. Ook geef je letterlijk een gezicht aan je persona door een foto toe te voegen. Jouw 20-jarige callcentermedewerker heeft vast een andere look dan de 46-jarige bibliothecaresse. En natuurlijk geef je jouw persona een naam. Voortaan schrijf jij je teksten voor Henk de Heftruckchauffeur, David de Developer, Ria de Receptioniste of Ivo de Inkoper.

Er zijn talloze manieren om je persona in beeld te brengen, ik licht er 2 voor je uit:

*Mindmappen*

Een gratis, snelle én leuke manier om de ideale kandidaat in beeld te brengen is mindmappen.

Mindmappen is het vastleggen van taal en/of beelden van kennis, ideeën of associaties. Of als je de term mindmapping letterlijk neemt: het in kaart brengen van de geest. Het helpt je om overzicht te creëren en te denken in verbanden en sleutelwoorden.

Bij het mindmappen breng je de hoofdlijnen in kaart, wat het makkelijker maakt een tekst te schrijven. Mooi meegenomen is dat mindmappen je helpt om helder, creatief en origineel te denken. Ook bevordert het jouw analyse en de conversatie.

Wil je werk maken van Mindmappen? Dan kan ik je het boek Mindmappen van Tony en Barry Buzan aanraden.

*Persona template*

Om jouw doelgroep in beeld te brengen, kan je ook een persona maken met een kant-en-klaar-template. Hier kan je gratis zo’n template aanvragen.

Het werkt eenvoudig: je downloadt eenmalig het template en dan kan je zelf gegevens invullen en tweaks doen, want het template is ‘gewoon’ een Microsoft Excel-document. Je kan zelfs je eigen bedrijfslogo en kleuren toevoegen, zodat het echt een persona wordt van jou.

Oké, een persona en wat kan ik ermee?

Hoe scherper je het beeld van de persona neerzet, hoe groter de kans op identificatie: dat je snapt wat er in jouw persona omgaat, hoe je hem in beweging krijgt en welke tone of voice je moet aanslaan.

De gouden regel: schrijf zoals je ook met jouw persona zou spreken.

En écht: tegen Johan de Jurist sla je een andere toon aan dan tegen Mohammed de Marketeer. En bij een ‘gesprek’ met de 15-jarige Victor de Vakkenvuller neem je de woorden ‘secundaire arbeidsvoorwaarden’ vast niet in de mond. Die bewaar je dan weer liever voor jouw praatje met de 40-jarige Dirk de Debiteurenbeheerder.


Onder begeleiding aan de slag met jouw persona? Ontdekken hoe je voor jouw persona een wervende tekst schrijft? Of dit nu een man, vrouw, junior, medior of senior is? Uit de Randstad, Friesland of Limburg? En ervaren dat met een persona het schrijven van wervende teksten een stuk eenvoudiger én effectiever wordt? Meld je nu aan voor de sessie Doelgroepgericht schrijven met een persona.